A+ A A-

Każde osuwisko powstaje w sposób indywidualny, zależny od budowy geologicznej podłoża, ukształtowania powierzchni terenu i warunków wodnych – stąd wielka różnorodność form osuwiskowych. Można jednak spotkać w terenie pewne charakterystyczne formy, na podstawie których z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że znajdujemy się w obrębie osuwiska. W osuwiskach młodych formy te są zwykle bardzo wyraźne, w starszych bywają słabo czytelne i zatarte.

anatomia osuwiska

Anatomia osuwiska

Wszystkie osuwiska mają skarpę główną, od której osuwisko bierze swój początek w górnej części stoku. Zwykle skarpa jest stroma lub wręcz pionowa, jednak w osuwiskach starszych lub płytkich może być zatarta i mniej czytelna. Powyżej skarpy głównej w aktywnych osuwiskach mogą występować różnej długości szczeliny, czyli rozwarte pęknięcia gruntu. Poniżej skarpy głównej jak również w innych częściach osuwiska spotyka się skarpy wtórne, które mogą świadczyć o ponownej aktywacji niektórych obszarów. Czasem u podnóża skarpy, najczęściej gdy jest ona zbudowana z piaskowców gruboławicowych, mogą występować jaskinie, które zwykle powstają wzdłuż rozwartych szczelin i spękań. Skarpa główna bardzo często płynnie przechodzi w skarpę boczną, ciągnącą się w dół stoku i ograniczającą po bokach zasięg osuwiska.

Poniżej powierzchni terenu występuje powierzchnia poślizgu, wzdłuż której doszło do odkucia skał od podłoża osuwiska i zgodnie z prawami grawitacji ich przemieszczenia w dół stoku. Przemieszczony materiał zwany jest koluwium. Najwięcej materiału gromadzi się w obrębie jęzora osuwiskowego, który kończy się czołem.

Powierzchnia wewnątrz osuwiska jest na ogół bardzo nierówna - spotyka się tu różnej wielkości i kształtu progi i wały rozdzielone obniżeniami i zagłębieniami. Niektóre obniżenia, bardziej regularne, tworzą tzw. rowy osuwiskowe, które najczęściej występują przy skarpie głównej. Bardzo często, na skutek braku odpływu, w obniżeniach gromadzi się woda i powstają malownicze jeziorka osuwiskowe. W starszych wiekiem osuwiskach po jeziorkach pozostały jedynie torfy, osad niezwykle istotny dla geologów, ponieważ na jego podstawie możemy określić przybliżony wiek osuwiska.

dr Jacek Rubinkiewicz
Państwowy Instytut Geologiczny

  • Czoło osuwiska
  • Formy wewnątrzosuwiskowe
  • Formy wewnątrzosuwiskowe
  • Formy wewnątrzosuwiskowe

 

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej?

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:3779 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2241 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:6059 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Osuwiska

Formy osuwiskowe

Każde osuwisko powstaje w sposób indywidualny, zależny od budowy geologicznej podłoża, ukształtowania powierzchni terenu i warunków wodnych – stąd wielka...

17-05-2013 Wyświetleń:4300 Osuwiska Jacek Rubinkiewicz

Jak unikać zagrożeń osuwiskowych?

Obszary, na których występują osuwiska, powinny być całkowicie wyłączone z zabudowy lub zabudowa powinna być zdecydowanie ograniczona. Zasięg występowania osuwisk...

17-05-2013 Wyświetleń:3177 Osuwiska Jacek Rubinkiewicz

wulkany

Gazy wulkaniczne

Podczas wznoszenia się magmy ku powierzchni ziemi oraz podczas erupcji gazy wydobywają się z kanału wulkanicznego, a także z powierzchniowej warstwy ziemi, do której przeniknęły systemem spękań otaczających kanał. Uwalniają...

18-04-2013 Wyświetleń:2891 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz

Osuwiska i lawiny

Osuwiska wulkaniczne są olbrzymią masą skał i gleby spadającą, zsuwającą się gwałtownie lub spływającą po stoku wulkanu pod wpływem siły ciężkości.

18-04-2013 Wyświetleń:1896 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz

Trzęsienia ziemi

Trzęsienia ziemi związane z erupcjami wulkanów są znacznie słabsze od trzęsień tektonicznych; najsłabsze określane są jako wstrząsy sejsmiczne.

18-04-2013 Wyświetleń:1239 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz