A+ A A-

Często w telewizji podaje się informację o deszczu meteorów. Czy to znaczy, że niebo wali nam się na głowę?

deszcz leonidów nasa-isas Abe-Yano
Deszcz meteorów, w tym przypadku Leonidów
(rój meteorów o radiancie w gwiazdozbiorze Lwa).
Fot. Shinsuke Abe, Hajime Yano, NASA/ISAS

Nie należy się niczego obawiać! Są pewne dni w roku, kiedy szanse na zobaczenie „spadających gwiazd” są znacznie większe niż w innych. Ziemia, kręcąc się wokół Słońca, przecina co jakiś czas tory przemieszczania się skupisk meteoroidów. Wówczas widzimy liczne rozbłyski na niebie, zwane rojem meteorów. To właśnie jest ten przysłowiowy deszcz spadających gwiazd. Większość meteorów nie dolatuje jednak do powierzchni naszej planety, gdyż spala się podczas lotu przez atmosferę ziemską. W ciągu roku możemy obserwować kilkanaście takich rojów.

 deszcz meteorytow
Deszcz meteorów z 1833 r. Grawerunek autorstwa Adolfa Vollumy

Obserwując deszcz meteorów zauważymy, że zwykle pojawiają się one na niebie w jednym charakterystycznym miejscu. Miejsce to zwane jest radiantem roju i dla każdego z rojów leży w innym obszarze na sferze niebieskiej. Zwykle roje nazywa się od gwiazdozbioru, w którym jest ulokowany radiant. I tak na przykład jeden ze znanych rojów meteorów to Lirydy od nazwy gwiazdozbioru Liry.

radiant
Ilustracja radiantu Perseidów
;
źródło Popular Science Monthly Vol. 18

Czy wiesz że... Do najbardziej znanych rojów meteorowych należą Perseidy, obserwowane corocznie około 10 sierpnia, czyli dnia św. Wawrzyńca, i dlatego sierpniowe „spadające gwiazdy” potocznie nazywa się łzami św. Wawrzyńca.

 perseid nasa JWestlake
Jeden z Perseidów na tle rozgwieżdżonego nieba; Fot. Jimmy Westlake, NASA

 Joanna Roszkowska-Remin
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Erupcje surtsejskie

Erupcje surtsejskie, typowe dla wulkanizmu płytkowodnego, są „mokrym" odpowiednikiem erupcji strombolijskich.

Klasyfikacje erupcji

Erupcje wulkaniczne można podzielić ze względu na występowanie i przebieg.

Czy można przewidzieć wybuch wulkanu?

Istnieje szereg symptomów zapowiadających nadchodzącą erupcję (m.in. aktywność sejsmiczna, ożywienie ekshalacji wulkanicznych, deformacja sylwetki wulkanu), których rozpoznaniem i interpretacją zajmują...

Erupcje subaeralne i płytkomorskie

typy erupcji

Podział erupcji subaeralnych i płytkowodnych na typy, oparty na ich przebiegu, ma długoletnią tradycję i w miarę rozwoju wiedzy o...

Wulkany stożkowe

Wulkany stożkowe są najbardziej rozpowszechnione na lądzie. Powstają w wyniku wewnątrzpłytowych erupcji eksplozywnych, głównie o charakterze freatomagmowym, oraz erupcji eksplozywno-efuzywnych...

Erupcje freatopliniańskie

Erupcje freatoplinińskie są spowodowane interakcją wody i kwaśnych lub obojętnych magm; charakteryzują się ekstremalnym rozdrobnieniem i rozprzestrzenieniem produktów erupcji.

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:16735 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:6023 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:10755 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

Magnetyzm w służbie jej wysokości Geo…

Praktycznie we wszystkich rodzajach skał występują w niewielkiej ilości minerały ferromagnetyczne. Dzięki ich właściwościom skała nabywa pozostałość magnetyczną, czyli zapis...

24-01-2014 Wyświetleń:6389 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Jak powstaje?

Uproszczona wizja relacji pomiędzy ruchem przewodzących płynów w jądrze zewnętrznym a powstawaniem pola magnetycznego Choć ludzie od wieków wykorzystują ziemskie pole...

03-07-2013 Wyświetleń:4931 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Zmiany pola i wędrówka biegunów

Ziemskie pole magnetyczne nie jest jednorodne na całym globie. Są miejsca, gdzie jego natężenie jest większe, i takie, w którym...

03-07-2013 Wyświetleń:10481 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin