A+ A A-

Meteoryty, tak jak skały na Ziemi, różnią się od siebie nie tylko miejscem pochodzenia, ale również składem. Dzielimy je przede wszystkim na meteoryty kamienne (chondryty i achondryty), żelazne i żelazno-kamienne.

Meteoryty kamienne są najpospolitsze. Stanowią około 86% wszystkich meteorytów spadających na Ziemię i 66% wszystkich zebranych, ponieważ są one trudne do odnalezienia, gdyż nie można używać wykrywacza metali. W zależności od składu dzielimy je na:

  • Chondryty od greckiego słowa chondros, co oznacza ziarno. Meteoryty te składają się z kulistych ziaren krzemianowych powstałych w wyniku szybkiego ochłodzenia stopu krzemianowego. Większość z nich pochodzi z pasa asteroid rozciągającego się pomiędzy orbitą Marsa a Jowisza. Rzadziej spotykane są chondryty węgliste, które powstały dalej od naszej gwiazdy - tam, gdzie powstawały gazowe olbrzymy: Saturn, Jowisz i Uran. Te rzadkie meteoryty zawierają minerały uwodnione i domieszki związków organicznych i mogły mieć udział w powstaniu i rozwoju życia na Ziemi.
  • Achondryty to meteoryty wybite w wyniku kolizji z innymi skalnymi planetoidami z krzemianowej powłoki planetoid, Księżyca lub Marsa. Są one podobne do niektórych ziemskich skał magmowych, np. perydotytów, piroksenitów i bazaltów.

 

Meteoryty żelazne są stosunkowo łatwe do odróżnienia od ziemskich skał i dlatego, mimo że spada ich około 5 %, to stanowią one aż 30% wszystkich znalezisk. Pochodzą one z wewnętrznych części (żelaznego jądra) planetoid lub planet.  Główny ich budulec to żelazo i nikiel. Cechą charakterystyczną i pomocną w ich diagnostyce może być bardzo duży ciężar właściwy.

Meteoryty żelazno-kamienne to najładniejsze i bardzo rzadko spotykane meteoryty. Powstały one w partiach granicznych między krzemianowym płaszczem a żelaznym jądrem planetoid lub planet. Stanowią one około 9% wszystkich meteorytów spadających na powierzchnię Ziemi. Szczególnie charakterystycznymi meteorytami z tej grupy są pallasyty, składające się z żelazowo-niklowego tła, w którym są zatopione oliwiny.

Joanna Roszkowska-Remin
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Erupcje głębokomorskie

W warunkach głębokomorskich ciśnienie wody przeciwdziała odgazowaniu magm i wypływających law, uniemożliwiając ich eksplozywną fragmentację, jednakże do fragmentacji law dochodzi...

Ile wulkanów wybucha w ciągu roku?

W ciągu każdego roku dokumentuje się aktywność ok. 50-70 wulkanów. Z czasów historycznych zachowały się opisy erupcji ok. 550 wulkanów. dr...

Ile jest czynnych wulkanów na świecie?

W holocenie, czyli w czasie ostatnich 10 tys. lat, na obszarach lądowych było czynnych ok. 1500 wulkanów, podczas gdy najprawdopodobniej...

Jak długo trwają erupcje wulkaniczne?

Czas trwania erupcji jest zróżnicowany – erupcje będące jednorazowym aktem działalności wulkanicznej trwają od kilku minut do kilku godzin, natomiast...

Erupcje strombolijskie

Siłą napędową erupcji strombolijskich są wybuchy dużych pęcherzy gazowych w magmie znajdującej się blisko powierzchni ziemi.

Wulkany kalderowe

Kaldery to duże zagłębienia w budowli wulkanicznej, powstałe w wyniku zapadnięcia się górnej części wulkanu po opróżnieniu zbiornika magmowego.

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:5216 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2489 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:6907 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

Ziemskie pole magnetyczne

Uproszczony model ziemskiego pola magnetycznego  Nasza planeta zachowuje się jak wielki magnes - wytwarza wokół siebie pole magnetyczne. Pole to oddziałuje...

03-07-2013 Wyświetleń:8697 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Magnetyzm w służbie jej wysokości Geo…

Praktycznie we wszystkich rodzajach skał występują w niewielkiej ilości minerały ferromagnetyczne. Dzięki ich właściwościom skała nabywa pozostałość magnetyczną, czyli zapis...

24-01-2014 Wyświetleń:4332 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Zmiany pola i wędrówka biegunów

Ziemskie pole magnetyczne nie jest jednorodne na całym globie. Są miejsca, gdzie jego natężenie jest większe, i takie, w którym...

03-07-2013 Wyświetleń:8124 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin