A+ A A-

Wszystkie minerały ferromagnetyczne zawierają żelazo. Pierwiastek ten w stanie czystym występuje jedynie w meteorytach, jednakże w przyrodzie jest dużo związków zawierających żelazo w stanie utlenionym, uwodnionym lub zredukowanym. Najczęstsze minerały ferromagnetyczne to tlenki żelaza (np. magnetyt, hematyt, maghemit), siarczki żelaza, takie jak greigit czy pirotyn, lub wodorotlenki żelaza, np. getyt.

Najistotniejsze dla badań paleomagnetycznych są tlenki żelaza, które stanowią zbiór minerałów o składzie chemicznym wynikającym z kombinacji trzech związków: FeO – Fe2O3 – TiO2. Tworzą one dwa podstawowe szeregi: szereg tytanomagnetytowy o krańcowym składzie Fe3O4 (magnetyt) – Fe2TiO4 (ulwospinel) i szereg tytanohematytowy o krańcowym składzie Fe2O3 (hematyt) – FeTiO3 (ilmenit). Minerały w tych szeregach różnią się właściwościami magnetycznymi, które słabną wraz ze wzrostem liczby atomów tytanu zastępujących żelazo.

Kombinacje związków tlenków żelaza w trójkącie FeO – Fe2O3 – TiO2, na podstawie L. Tauxe 2002Kombinacje związków tlenków żelaza w trójkącie FeO – Fe2O3 – TiO2, na podstawie L. Tauxe 2002 

 

  • Magnetyt, Ural
  • Magnetyt, Sudety
  • Hematyt, Niemcy
  • Hematyt, Góry Świętokrzyskie

Joanna Roszkowska-Remin
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Wulkany podlodowcowe

tuja

Wulkany wybuchające pod lodem (lub pod wodą z roztopionego lodu) są zbudowane z utworów podobnych do tych, z których składają...

Wskaźnik eksplozywności

W 1982 r. wprowadzono podział erupcji na podstawie wskaźnika eksplozywności (VEI – volcanic explosivity index).

Wulkany lądowe (subaeralne)

Wulkany subaeralne to inaczej wulkany lądowe.

Erupcje strombolijskie

Siłą napędową erupcji strombolijskich są wybuchy dużych pęcherzy gazowych w magmie znajdującej się blisko powierzchni ziemi.

Jak długo trwają erupcje wulkaniczne?

Czas trwania erupcji jest zróżnicowany – erupcje będące jednorazowym aktem działalności wulkanicznej trwają od kilku minut do kilku godzin, natomiast...

Powstawanie i wznoszenie się magm

Procesy wulkaniczne są częścią składową procesów magmowych, ponieważ niezbędnym warunkiem wystąpienia działalności wulkanicznej jest obecność w głębi Ziemi magm, czyli...

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:5569 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2532 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:7080 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

O magnetosferze i zorzy polarnej

Artystyczna wizja ziemskiej magnetosfery w zderzeniu z wiatrem słonecznym. Źródło: NASA

03-07-2013 Wyświetleń:4394 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Zmiany pola i wędrówka biegunów

Ziemskie pole magnetyczne nie jest jednorodne na całym globie. Są miejsca, gdzie jego natężenie jest większe, i takie, w którym...

03-07-2013 Wyświetleń:8305 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Magnetyzm w służbie jej wysokości Geo…

Praktycznie we wszystkich rodzajach skał występują w niewielkiej ilości minerały ferromagnetyczne. Dzięki ich właściwościom skała nabywa pozostałość magnetyczną, czyli zapis...

24-01-2014 Wyświetleń:4448 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin