A+ A A-

Wulkanizm

zespół procesów związanych z przemieszczaniem się magm z wnętrza Ziemi do jej powierzchni, gdzie wydobywają się one w formie produktów o różnym stanie skupienia (law, bomb, popiołów i gazów wulkanicznych). Miejsce, w którym magma lub pochodzące z niej produkty osiągają powierzchnię Ziemi nazywa się wulkanem, natomiast wydobywanie się z wulkanu jakiegokolwiek materiału wulkanicznego określane jest erupcją wulkaniczną.

Ile jest czynnych wulkanów na świecie?

  • Elżbieta Jackowicz
  • odsłon: 6492

W holocenie, czyli w czasie ostatnich 10 tys. lat, na obszarach lądowych było czynnych ok. 1500 wulkanów, podczas gdy najprawdopodobniej znacznie większa liczba czynnych wulkanów podmorskich pozostaje nieznana.

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Jak długo trwają erupcje wulkaniczne?

  • Elżbieta Jackowicz
  • odsłon: 2845

Czas trwania erupcji jest zróżnicowany – erupcje będące jednorazowym aktem działalności wulkanicznej trwają od kilku minut do kilku godzin, natomiast te o przebiegu wieloetapowym mogą trwać latami. W niektórych przypadkach czas trwania erupcji jest trudny do ustalenia; dotyczy to np. długich, lecz bardzo powolnych erupcji law kwaśnych, które wydobywają się z przerwami nawet kilkadziesiąt lat. Obecnie w celu dokumentacji erupcji współczesnych Smithsonian Institution przyjął założenie, że etapami tej samej erupcji są związane ze sobą wydarzenia, pomiędzy którymi przerwa, czyli okres całkowitego spokoju na powierzchni wulkanu, nie przekracza 3 miesięcy.

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Czy można przewidzieć wybuch wulkanu?

  • Elżbieta Jackowicz
  • odsłon: 2726

Istnieje szereg symptomów zapowiadających nadchodzącą erupcję (m.in. aktywność sejsmiczna, ożywienie ekshalacji wulkanicznych, deformacja sylwetki wulkanu), których rozpoznaniem i interpretacją zajmują się obserwatoria wulkanologiczne i centra monitorujące obszary współczesnej działalności wulkanicznej. Prognozowanie erupcji jest stosunkowo wiarygodne, jednakże wiele gęsto zaludnionych obszarów wulkanicznych nie jest jeszcze objętych kosztownym monitoringiem.

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Ile wulkanów wybucha w ciągu roku?

W ciągu każdego roku dokumentuje się aktywność ok. 50-70 wulkanów. Z czasów historycznych zachowały się opisy erupcji ok. 550 wulkanów. dr...

Wulkany kalderowe

Kaldery to duże zagłębienia w budowli wulkanicznej, powstałe w wyniku zapadnięcia się górnej części wulkanu po opróżnieniu zbiornika magmowego.

Erupcje subglacjalne

tuja

Erupcje subglacjalne są wielofazowe. W ich wyniku powstają wulkany o urwistych zboczach i z płaskim wierzchołkiem, zwane tujami.

Wulkany kompleksowe

Do form złożonych zalicza się tzw. wulkany kompleksowe, czyli wulkany z sylwetką zniekształconą przez pasożytnicze stożki lub kopuły dobudowane na...

Kopuły lawowe

Kopuły lawowe powstają w wyniku spiętrzenia lepkiej lawy (np. ryolitowej). Tworzą się bezpośrednio nad kraterem wulkanicznym, z którego też na...

Wulkany tarczowe

Mauna Kea

Wulkany tarczowe tworzą na lądzie najbardziej rozległe budowle wulkaniczne, zwane też polami bazaltów – plateau.

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:12818 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:3936 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:8993 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

O magnetosferze i zorzy polarnej

Artystyczna wizja ziemskiej magnetosfery w zderzeniu z wiatrem słonecznym. Źródło: NASA

03-07-2013 Wyświetleń:6030 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Ziemskie pole magnetyczne

Uproszczony model ziemskiego pola magnetycznego  Nasza planeta zachowuje się jak wielki magnes - wytwarza wokół siebie pole magnetyczne. Pole to oddziałuje...

03-07-2013 Wyświetleń:12005 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Magnetyzm w służbie jej wysokości Geo…

Praktycznie we wszystkich rodzajach skał występują w niewielkiej ilości minerały ferromagnetyczne. Dzięki ich właściwościom skała nabywa pozostałość magnetyczną, czyli zapis...

24-01-2014 Wyświetleń:5298 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin