A+ A A-

Zgodnie z modelem tektoniki płyt litosfery współczesny i dawny wulkanizm reprezentuje następujące typy regionalne


  • oceaniczny wulkanizm ryftowy (wylewy law bazaltowych), charakterystyczny dla grzbietów śródoceanicznych (np. Grzbietu Śródatlantyckiego, Juan Fernandez na Pacyfiku) i położonych w ich zasięgu wysp (np. Islandii, Azorów i Tristan da Cunha)
  • oceaniczny wulkanizm wewnątrzpłytowy (wylewy law bazaltowych), przypisany do plam gorąca, tworzący budowle wulkaniczne z dala od globalnych stref ryftowych, (m.in. na Hawajach, wyspie Kerguelena)
  • wulkanizm stref subdukcji (erupcje eksplozywne i wylewy law o różnym składzie), występujący na krawędziach kontynentów i w łukach wysp w tzw. Ognistym Pierścieniu Pacyfiku (obejmującym m.in. zachodnie brzegi obydwu Ameryk, Aleuty, Alaskę, Wyspy Japońskie, Filipiny, N. Zelandię i wyspy Tonga), w rejonie Morza Śródziemnego oraz na obszarach euroazjatyckich alpidów (np. w. basenie M. Tyrreńskiego, Egejskiego, Wysp Sundajskich)
  • kontynentalny wulkanizm ryftowy (wylewy law o różnym składzie i erupcje eksplozywne), aktywny np. w strefach ryftów wschodnio- i środkowoafrykańskich

typy2bTypy wulkanizmu regionalnego. Źródło: U.S. Geological Survey

Wulkanizm stref subdukcji – Ognisty Pierścień PacyfikuWulkanizm stref subdukcji – Ognisty Pierścień Pacyfiku

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Wulkany podlodowcowe

tuja

Wulkany wybuchające pod lodem (lub pod wodą z roztopionego lodu) są zbudowane z utworów podobnych do tych, z których składają...

Erupcje subaeralne i płytkomorskie

typy erupcji

Podział erupcji subaeralnych i płytkowodnych na typy, oparty na ich przebiegu, ma długoletnią tradycję i w miarę rozwoju wiedzy o...

Erupcje surtsejskie

Erupcje surtsejskie, typowe dla wulkanizmu płytkowodnego, są „mokrym" odpowiednikiem erupcji strombolijskich.

Czy można przewidzieć wybuch wulkanu?

Istnieje szereg symptomów zapowiadających nadchodzącą erupcję (m.in. aktywność sejsmiczna, ożywienie ekshalacji wulkanicznych, deformacja sylwetki wulkanu), których rozpoznaniem i interpretacją zajmują...

Jak długo trwają erupcje wulkaniczne?

Czas trwania erupcji jest zróżnicowany – erupcje będące jednorazowym aktem działalności wulkanicznej trwają od kilku minut do kilku godzin, natomiast...

Erupcje pliniańskie i ultrapliniańskie

Erupcje te obejmują działalność silnie eksplozywną, z podrzędnym udziałem lub przy braku epizodów efuzywnych.

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:6574 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2659 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:7579 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

Oddziaływanie na skały

Jak magnetyzm oddziałuje na skały, czyli kto kogo przyciągnie i na czyją stronę Ziemskie pole magnetyczne, jak również pole magnetyczne wywołane...

03-07-2013 Wyświetleń:2902 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

O magnetosferze i zorzy polarnej

Artystyczna wizja ziemskiej magnetosfery w zderzeniu z wiatrem słonecznym. Źródło: NASA

03-07-2013 Wyświetleń:4923 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Ziemskie pole magnetyczne

Uproszczony model ziemskiego pola magnetycznego  Nasza planeta zachowuje się jak wielki magnes - wytwarza wokół siebie pole magnetyczne. Pole to oddziałuje...

03-07-2013 Wyświetleń:9944 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin