A+ A A-

Zgodnie z modelem tektoniki płyt litosfery współczesny i dawny wulkanizm reprezentuje następujące typy regionalne


  • oceaniczny wulkanizm ryftowy (wylewy law bazaltowych), charakterystyczny dla grzbietów śródoceanicznych (np. Grzbietu Śródatlantyckiego, Juan Fernandez na Pacyfiku) i położonych w ich zasięgu wysp (np. Islandii, Azorów i Tristan da Cunha)
  • oceaniczny wulkanizm wewnątrzpłytowy (wylewy law bazaltowych), przypisany do plam gorąca, tworzący budowle wulkaniczne z dala od globalnych stref ryftowych, (m.in. na Hawajach, wyspie Kerguelena)
  • wulkanizm stref subdukcji (erupcje eksplozywne i wylewy law o różnym składzie), występujący na krawędziach kontynentów i w łukach wysp w tzw. Ognistym Pierścieniu Pacyfiku (obejmującym m.in. zachodnie brzegi obydwu Ameryk, Aleuty, Alaskę, Wyspy Japońskie, Filipiny, N. Zelandię i wyspy Tonga), w rejonie Morza Śródziemnego oraz na obszarach euroazjatyckich alpidów (np. w. basenie M. Tyrreńskiego, Egejskiego, Wysp Sundajskich)
  • kontynentalny wulkanizm ryftowy (wylewy law o różnym składzie i erupcje eksplozywne), aktywny np. w strefach ryftów wschodnio- i środkowoafrykańskich

typy2bTypy wulkanizmu regionalnego. Źródło: U.S. Geological Survey

Wulkanizm stref subdukcji – Ognisty Pierścień PacyfikuWulkanizm stref subdukcji – Ognisty Pierścień Pacyfiku

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Wulkany podlodowcowe

tuja

Wulkany wybuchające pod lodem (lub pod wodą z roztopionego lodu) są zbudowane z utworów podobnych do tych, z których składają...

Ile wulkanów wybucha w ciągu roku?

W ciągu każdego roku dokumentuje się aktywność ok. 50-70 wulkanów. Z czasów historycznych zachowały się opisy erupcji ok. 550 wulkanów. dr...

Erupcje hawajskie

Do erupcji hawajskich zalicza się wylewy law bazaltowych w warunkach subaeralnych. Są to lawy o niskiej lepkości i wysokiej temperaturze...

Erupcje subglacjalne

tuja

Erupcje subglacjalne są wielofazowe. W ich wyniku powstają wulkany o urwistych zboczach i z płaskim wierzchołkiem, zwane tujami.

Wulkany lądowe (subaeralne)

Wulkany subaeralne to inaczej wulkany lądowe.

Wulkany kompleksowe

Do form złożonych zalicza się tzw. wulkany kompleksowe, czyli wulkany z sylwetką zniekształconą przez pasożytnicze stożki lub kopuły dobudowane na...

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:13784 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:4779 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:9960 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

Minerały ferromagnetyczne

Wszystkie minerały ferromagnetyczne zawierają żelazo. Pierwiastek ten w stanie czystym występuje jedynie w meteorytach, jednakże w przyrodzie jest dużo związków...

03-07-2013 Wyświetleń:8738 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Jak powstaje?

Uproszczona wizja relacji pomiędzy ruchem przewodzących płynów w jądrze zewnętrznym a powstawaniem pola magnetycznego Choć ludzie od wieków wykorzystują ziemskie pole...

03-07-2013 Wyświetleń:4443 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

O magnetosferze i zorzy polarnej

Artystyczna wizja ziemskiej magnetosfery w zderzeniu z wiatrem słonecznym. Źródło: NASA

03-07-2013 Wyświetleń:6829 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin