A+ A A-

W warunkach głębokomorskich ciśnienie wody przeciwdziała odgazowaniu magm i wypływających law, uniemożliwiając ich eksplozywną fragmentację, jednakże do fragmentacji law dochodzi tu wskutek szoku termicznego po zetknięciu z wodą.

Lawy mają najczęściej skład bazaltowy, chociaż zdarzają się również erupcje law kwaśnych i obojętnych. Wulkanizmowi podmorskiemu towarzyszą osuwiska produktów fragmentacji law po stokach budowli wulkanicznych.

•	Lawa wypływająca z wulkanu podmorskiego West Mata (pomiędzy Tonga, Samoa i Fidżi), na głęb. 1220 m p.p.m., 2009. Źródło: Wikimedia CommonsLawa wypływająca z wulkanu podmorskiego West Mata (pomiędzy Tonga, Samoa i Fidżi), na głębokości 1220 m p.p.m., 2009. Źródło: Wikimedia Commons

Przy małej prędkości wydobywania się lawy bazaltowe przybierają formy poduszkowe i powstaje duża ilość szklistego gruzu (hyaloklastytów), a wulkany tworzą wyodrębnione budowle. W trakcie szybkiej produkcji takich law powstają rozległe pokrywy lawowe z mniejszą ilością hyaloklastytów. Erupcje law bazaltowych zachodzą w strefach ryftu oraz na obszarach plam gorąca.
Lawy kwaśne i obojętne tworzą kompleksy strukturalne złożone z kopuł i kryptokopuł, którym często towarzyszą ciała intruzywne (sille i dajki) oraz obficie występujące hyaloklastyty, w wielu przypadkach przemieszczone i przemieszane z osadami morskimi. Erupcje tych law związane są głównie ze strefami subdukcji.

Lawa poduszkowa na dnie morskim. ŹródłO: Wikimedia CommonsLawa poduszkowa na dnie morskim. Źródło: Wikimedia Commons

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Ile jest czynnych wulkanów na świecie?

W holocenie, czyli w czasie ostatnich 10 tys. lat, na obszarach lądowych było czynnych ok. 1500 wulkanów, podczas gdy najprawdopodobniej...

Kopuły lawowe

Kopuły lawowe powstają w wyniku spiętrzenia lepkiej lawy (np. ryolitowej). Tworzą się bezpośrednio nad kraterem wulkanicznym, z którego też na...

Ogólne klasyfikacje wulkanów

Wulkany można podzielić zależnie od przebiegu erupcji, a także od procesów powierzchniowych zachodzących po erupcji.

Powstawanie i wznoszenie się magm

Procesy wulkaniczne są częścią składową procesów magmowych, ponieważ niezbędnym warunkiem wystąpienia działalności wulkanicznej jest obecność w głębi Ziemi magm, czyli...

Wulkany podmorskie

Wulkany podmorskie powstają w wyniku erupcji freatomagmowych, które przy ciśnieniu słupa wody o wysokości co najmniej 500–1000 m produkują lawy...

Wulkany podlodowcowe

tuja

Wulkany wybuchające pod lodem (lub pod wodą z roztopionego lodu) są zbudowane z utworów podobnych do tych, z których składają...

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:4208 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2352 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:6363 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

O magnetosferze i zorzy polarnej

Artystyczna wizja ziemskiej magnetosfery w zderzeniu z wiatrem słonecznym. Źródło: NASA

03-07-2013 Wyświetleń:3767 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Magnetyzm w służbie jej wysokości Geo…

Praktycznie we wszystkich rodzajach skał występują w niewielkiej ilości minerały ferromagnetyczne. Dzięki ich właściwościom skała nabywa pozostałość magnetyczną, czyli zapis...

24-01-2014 Wyświetleń:3839 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Minerały ferromagnetyczne

Wszystkie minerały ferromagnetyczne zawierają żelazo. Pierwiastek ten w stanie czystym występuje jedynie w meteorytach, jednakże w przyrodzie jest dużo związków...

03-07-2013 Wyświetleń:6311 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin