A+ A A-

W warunkach głębokomorskich ciśnienie wody przeciwdziała odgazowaniu magm i wypływających law, uniemożliwiając ich eksplozywną fragmentację, jednakże do fragmentacji law dochodzi tu wskutek szoku termicznego po zetknięciu z wodą.

Lawy mają najczęściej skład bazaltowy, chociaż zdarzają się również erupcje law kwaśnych i obojętnych. Wulkanizmowi podmorskiemu towarzyszą osuwiska produktów fragmentacji law po stokach budowli wulkanicznych.

•	Lawa wypływająca z wulkanu podmorskiego West Mata (pomiędzy Tonga, Samoa i Fidżi), na głęb. 1220 m p.p.m., 2009. Źródło: Wikimedia CommonsLawa wypływająca z wulkanu podmorskiego West Mata (pomiędzy Tonga, Samoa i Fidżi), na głębokości 1220 m p.p.m., 2009. Źródło: Wikimedia Commons

Przy małej prędkości wydobywania się lawy bazaltowe przybierają formy poduszkowe i powstaje duża ilość szklistego gruzu (hyaloklastytów), a wulkany tworzą wyodrębnione budowle. W trakcie szybkiej produkcji takich law powstają rozległe pokrywy lawowe z mniejszą ilością hyaloklastytów. Erupcje law bazaltowych zachodzą w strefach ryftu oraz na obszarach plam gorąca.
Lawy kwaśne i obojętne tworzą kompleksy strukturalne złożone z kopuł i kryptokopuł, którym często towarzyszą ciała intruzywne (sille i dajki) oraz obficie występujące hyaloklastyty, w wielu przypadkach przemieszczone i przemieszane z osadami morskimi. Erupcje tych law związane są głównie ze strefami subdukcji.

Lawa poduszkowa na dnie morskim. ŹródłO: Wikimedia CommonsLawa poduszkowa na dnie morskim. Źródło: Wikimedia Commons

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Erupcje freatopliniańskie

Erupcje freatoplinińskie są spowodowane interakcją wody i kwaśnych lub obojętnych magm; charakteryzują się ekstremalnym rozdrobnieniem i rozprzestrzenieniem produktów erupcji.

Kopuły lawowe

Kopuły lawowe powstają w wyniku spiętrzenia lepkiej lawy (np. ryolitowej). Tworzą się bezpośrednio nad kraterem wulkanicznym, z którego też na...

Wulkany kalderowe

Kaldery to duże zagłębienia w budowli wulkanicznej, powstałe w wyniku zapadnięcia się górnej części wulkanu po opróżnieniu zbiornika magmowego.

Erupcje surtsejskie

Erupcje surtsejskie, typowe dla wulkanizmu płytkowodnego, są „mokrym" odpowiednikiem erupcji strombolijskich.

Czy można przewidzieć wybuch wulkanu?

Istnieje szereg symptomów zapowiadających nadchodzącą erupcję (m.in. aktywność sejsmiczna, ożywienie ekshalacji wulkanicznych, deformacja sylwetki wulkanu), których rozpoznaniem i interpretacją zajmują...

Wulkany innych ciał niebieskich

Olympus Mons

Największym wygasłym wulkanem w Układzie Słonecznym jest..

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:5310 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2499 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:6977 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

Jak powstaje?

Uproszczona wizja relacji pomiędzy ruchem przewodzących płynów w jądrze zewnętrznym a powstawaniem pola magnetycznego Choć ludzie od wieków wykorzystują ziemskie pole...

03-07-2013 Wyświetleń:3114 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Oddziaływanie na skały

Jak magnetyzm oddziałuje na skały, czyli kto kogo przyciągnie i na czyją stronę Ziemskie pole magnetyczne, jak również pole magnetyczne wywołane...

03-07-2013 Wyświetleń:2770 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Zmiany pola i wędrówka biegunów

Ziemskie pole magnetyczne nie jest jednorodne na całym globie. Są miejsca, gdzie jego natężenie jest większe, i takie, w którym...

03-07-2013 Wyświetleń:8203 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin