A+ A A-

Do erupcji hawajskich zalicza się wylewy law bazaltowych w warunkach subaeralnych. Są to lawy o niskiej lepkości i wysokiej temperaturze (od 950°C do ok. 1200°C tuż po wypływie), zazwyczaj wytryskujące z kraterów jako fontanny, a ze szczelin jako kurtyny ognia. Opadające na ziemię rozbryzgi lawy (czyli spatter) tworzą wokół krateru i szczelin niewielkie stożki lub wały.

Fontanna lawy, Kilauea, Hawaje. Źródło: Wikimedia Commons Fontanna lawy, Kilauea, Hawaje. Źródło: Wikimedia Commons

W kraterach wzbierają jeziora lawowe, które przelewają się i przemieszczają dalej jako strumienie i potoki z prędkością zależną od ukształtowania terenu oraz od objętości przepływu lawy. Czoło potoku lawowego przemieszczania się zwykle z prędkością od <1 do 10 km/h. W przypadku, gdy lawa płynie po stromym stoku, tzw. kanałem lub tubą lawową, prędkość głównej masy potoku może przekraczać 30 km/h. Wydajność potoków lawowych jest bardzo zróżnicowana - od 0,5 (Etna) do 5000 m3/s (Grimsvötn, 1783). Lawy rozlewają się na rozległych przestrzeniach, formując pokrywy wulkanów tarczowych, rzadziej - stratowulkanów. W licznych przypadkach wylewy tego rodzaju law odbywają się bez fontann i kurtyn.

  dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Wulkany lądowe (subaeralne)

Wulkany subaeralne to inaczej wulkany lądowe.

Klasyfikacje erupcji

Erupcje wulkaniczne można podzielić ze względu na występowanie i przebieg.

Wulkany kompleksowe

Do form złożonych zalicza się tzw. wulkany kompleksowe, czyli wulkany z sylwetką zniekształconą przez pasożytnicze stożki lub kopuły dobudowane na...

Erupcje pliniańskie i ultrapliniańskie

Erupcje te obejmują działalność silnie eksplozywną, z podrzędnym udziałem lub przy braku epizodów efuzywnych.

Wulkany innych ciał niebieskich

Olympus Mons

Największym wygasłym wulkanem w Układzie Słonecznym jest..

Wulkany stożkowe

Wulkany stożkowe są najbardziej rozpowszechnione na lądzie. Powstają w wyniku wewnątrzpłytowych erupcji eksplozywnych, głównie o charakterze freatomagmowym, oraz erupcji eksplozywno-efuzywnych...

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:4892 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2438 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:6712 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

Ziemskie pole magnetyczne

Uproszczony model ziemskiego pola magnetycznego  Nasza planeta zachowuje się jak wielki magnes - wytwarza wokół siebie pole magnetyczne. Pole to oddziałuje...

03-07-2013 Wyświetleń:8490 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

O magnetosferze i zorzy polarnej

Artystyczna wizja ziemskiej magnetosfery w zderzeniu z wiatrem słonecznym. Źródło: NASA

03-07-2013 Wyświetleń:4056 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Jak powstaje?

Uproszczona wizja relacji pomiędzy ruchem przewodzących płynów w jądrze zewnętrznym a powstawaniem pola magnetycznego Choć ludzie od wieków wykorzystują ziemskie pole...

03-07-2013 Wyświetleń:2999 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin