A+ A A-

Do erupcji hawajskich zalicza się wylewy law bazaltowych w warunkach subaeralnych. Są to lawy o niskiej lepkości i wysokiej temperaturze (od 950°C do ok. 1200°C tuż po wypływie), zazwyczaj wytryskujące z kraterów jako fontanny, a ze szczelin jako kurtyny ognia. Opadające na ziemię rozbryzgi lawy (czyli spatter) tworzą wokół krateru i szczelin niewielkie stożki lub wały.

Fontanna lawy, Kilauea, Hawaje. Źródło: Wikimedia Commons Fontanna lawy, Kilauea, Hawaje. Źródło: Wikimedia Commons

W kraterach wzbierają jeziora lawowe, które przelewają się i przemieszczają dalej jako strumienie i potoki z prędkością zależną od ukształtowania terenu oraz od objętości przepływu lawy. Czoło potoku lawowego przemieszczania się zwykle z prędkością od <1 do 10 km/h. W przypadku, gdy lawa płynie po stromym stoku, tzw. kanałem lub tubą lawową, prędkość głównej masy potoku może przekraczać 30 km/h. Wydajność potoków lawowych jest bardzo zróżnicowana - od 0,5 (Etna) do 5000 m3/s (Grimsvötn, 1783). Lawy rozlewają się na rozległych przestrzeniach, formując pokrywy wulkanów tarczowych, rzadziej - stratowulkanów. W licznych przypadkach wylewy tego rodzaju law odbywają się bez fontann i kurtyn.

  dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Erupcje surtsejskie

Erupcje surtsejskie, typowe dla wulkanizmu płytkowodnego, są „mokrym" odpowiednikiem erupcji strombolijskich.

Wulkany stożkowe

Wulkany stożkowe są najbardziej rozpowszechnione na lądzie. Powstają w wyniku wewnątrzpłytowych erupcji eksplozywnych, głównie o charakterze freatomagmowym, oraz erupcji eksplozywno-efuzywnych...

Erupcje wulkaniańskie

Erupcje wulkaniańskie należą do erupcji freatomagmowych, zachodzących na obszarach lądowych.

Erupcje subaeralne i płytkomorskie

typy erupcji

Podział erupcji subaeralnych i płytkowodnych na typy, oparty na ich przebiegu, ma długoletnią tradycję i w miarę rozwoju wiedzy o...

Ile jest czynnych wulkanów na świecie?

W holocenie, czyli w czasie ostatnich 10 tys. lat, na obszarach lądowych było czynnych ok. 1500 wulkanów, podczas gdy najprawdopodobniej...

Jak długo trwają erupcje wulkaniczne?

Czas trwania erupcji jest zróżnicowany – erupcje będące jednorazowym aktem działalności wulkanicznej trwają od kilku minut do kilku godzin, natomiast...

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:12842 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:3941 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:9004 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

Magnetyzm w służbie jej wysokości Geo…

Praktycznie we wszystkich rodzajach skał występują w niewielkiej ilości minerały ferromagnetyczne. Dzięki ich właściwościom skała nabywa pozostałość magnetyczną, czyli zapis...

24-01-2014 Wyświetleń:5301 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Oddziaływanie na skały

Jak magnetyzm oddziałuje na skały, czyli kto kogo przyciągnie i na czyją stronę Ziemskie pole magnetyczne, jak również pole magnetyczne wywołane...

03-07-2013 Wyświetleń:3136 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Jak powstaje?

Uproszczona wizja relacji pomiędzy ruchem przewodzących płynów w jądrze zewnętrznym a powstawaniem pola magnetycznego Choć ludzie od wieków wykorzystują ziemskie pole...

03-07-2013 Wyświetleń:3916 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin