A+ A A-

Erupcje surtsejskie, typowe dla wulkanizmu płytkowodnego, są „mokrym" odpowiednikiem erupcji strombolijskich.

Lecz różnią się od nich znacznie większą eksplozywnością, toteż produkują głównie materiały piroklastyczne (popioły i scorię). Tworzą one stosunkowo wysokie, mokre i ciężkie kolumny erupcyjne, ulegające w różnym stopniu kolapsowi, który wzbudza charakterystyczną dla tych erupcji naziemną falę piroklastyczną, czyli radialną chmurę w postaci rozrastającego się pierścienia turbulentnej mieszaniny pary wodnej, gazów i materiałów piroklastycznych. Prędkość przemieszczania się fali wynosi ok. 100 m/s, a zasięg może dochodzić do 10 km. Ze względu na olbrzymią energię kinetyczną i zawartość toksycznych gazów, fale są czynnikiem silnie destrukcyjnym.

Erupcja surtsejska wulkanu Hunga Tonga, 2009 rok, Archipelag TongaErupcja surtsejska wulkanu Hunga Tonga, 2009 r., Archipelag Tonga 

 Erupcje surtsejskie powszechnie występują w końcowych etapach osiągania powierzchni wody przez wulkany podmorskie. Wydobywające się pod wodą lawy bazaltowe tworzą struktury poduszkowe i hyaloklastyty, a po wyłonieniu się wulkanu ich erupcje odbywają się w stylu strombolijskim lub hawajskim. Klasycznym przykładem erupcji surtsejskich jest działalność freatomagmowa, która doprowadziła do powstania w latach 1963-1965 wyspy Surtsey na południe od Islandii. Na obszarach lądowych produkty erupcji surtsejskich tworzą wulkany pierścieniowe, maary i niekiedy niskie stożki wulkaniczne.

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Erupcje strombolijskie

Siłą napędową erupcji strombolijskich są wybuchy dużych pęcherzy gazowych w magmie znajdującej się blisko powierzchni ziemi.

Erupcje surtsejskie

Erupcje surtsejskie, typowe dla wulkanizmu płytkowodnego, są „mokrym" odpowiednikiem erupcji strombolijskich.

Erupcje subaeralne i płytkomorskie

typy erupcji

Podział erupcji subaeralnych i płytkowodnych na typy, oparty na ich przebiegu, ma długoletnią tradycję i w miarę rozwoju wiedzy o...

Ile jest czynnych wulkanów na świecie?

W holocenie, czyli w czasie ostatnich 10 tys. lat, na obszarach lądowych było czynnych ok. 1500 wulkanów, podczas gdy najprawdopodobniej...

Jak długo trwają erupcje wulkaniczne?

Czas trwania erupcji jest zróżnicowany – erupcje będące jednorazowym aktem działalności wulkanicznej trwają od kilku minut do kilku godzin, natomiast...

Wulkany stożkowe

Wulkany stożkowe są najbardziej rozpowszechnione na lądzie. Powstają w wyniku wewnątrzpłytowych erupcji eksplozywnych, głównie o charakterze freatomagmowym, oraz erupcji eksplozywno-efuzywnych...

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:12818 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:3936 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:8993 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

Minerały ferromagnetyczne

Wszystkie minerały ferromagnetyczne zawierają żelazo. Pierwiastek ten w stanie czystym występuje jedynie w meteorytach, jednakże w przyrodzie jest dużo związków...

03-07-2013 Wyświetleń:8174 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

O magnetosferze i zorzy polarnej

Artystyczna wizja ziemskiej magnetosfery w zderzeniu z wiatrem słonecznym. Źródło: NASA

03-07-2013 Wyświetleń:6030 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Magnetyzm w służbie jej wysokości Geo…

Praktycznie we wszystkich rodzajach skał występują w niewielkiej ilości minerały ferromagnetyczne. Dzięki ich właściwościom skała nabywa pozostałość magnetyczną, czyli zapis...

24-01-2014 Wyświetleń:5298 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin