A+ A A-

Erupcje surtsejskie, typowe dla wulkanizmu płytkowodnego, są „mokrym" odpowiednikiem erupcji strombolijskich.

Lecz różnią się od nich znacznie większą eksplozywnością, toteż produkują głównie materiały piroklastyczne (popioły i scorię). Tworzą one stosunkowo wysokie, mokre i ciężkie kolumny erupcyjne, ulegające w różnym stopniu kolapsowi, który wzbudza charakterystyczną dla tych erupcji naziemną falę piroklastyczną, czyli radialną chmurę w postaci rozrastającego się pierścienia turbulentnej mieszaniny pary wodnej, gazów i materiałów piroklastycznych. Prędkość przemieszczania się fali wynosi ok. 100 m/s, a zasięg może dochodzić do 10 km. Ze względu na olbrzymią energię kinetyczną i zawartość toksycznych gazów, fale są czynnikiem silnie destrukcyjnym.

Erupcja surtsejska wulkanu Hunga Tonga, 2009 rok, Archipelag TongaErupcja surtsejska wulkanu Hunga Tonga, 2009 r., Archipelag Tonga 

 Erupcje surtsejskie powszechnie występują w końcowych etapach osiągania powierzchni wody przez wulkany podmorskie. Wydobywające się pod wodą lawy bazaltowe tworzą struktury poduszkowe i hyaloklastyty, a po wyłonieniu się wulkanu ich erupcje odbywają się w stylu strombolijskim lub hawajskim. Klasycznym przykładem erupcji surtsejskich jest działalność freatomagmowa, która doprowadziła do powstania w latach 1963-1965 wyspy Surtsey na południe od Islandii. Na obszarach lądowych produkty erupcji surtsejskich tworzą wulkany pierścieniowe, maary i niekiedy niskie stożki wulkaniczne.

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Wulkanizm

Erupcje strombolijskie

Siłą napędową erupcji strombolijskich są wybuchy dużych pęcherzy gazowych w magmie znajdującej się blisko powierzchni ziemi.

Wulkany innych ciał niebieskich

Olympus Mons

Największym wygasłym wulkanem w Układzie Słonecznym jest..

Erupcje surtsejskie

Erupcje surtsejskie, typowe dla wulkanizmu płytkowodnego, są „mokrym" odpowiednikiem erupcji strombolijskich.

Przyczyny wulkanizmu

W odróżnieniu od wulkanizmu innych ciał Układu Słonecznego, globalny obraz wulkanizmu ziemskiego wpisuje się w model tektoniki płyt litosfery, zgodnie...

Typy i lokalizacja

Zgodnie z modelem tektoniki płyt litosfery współczesny i dawny wulkanizm reprezentuje następujące typy regionalne

Erupcje subglacjalne

tuja

Erupcje subglacjalne są wielofazowe. W ich wyniku powstają wulkany o urwistych zboczach i z płaskim wierzchołkiem, zwane tujami.

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:8777 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2848 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:8194 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Magnetyzm

Zmiany pola i wędrówka biegunów

Ziemskie pole magnetyczne nie jest jednorodne na całym globie. Są miejsca, gdzie jego natężenie jest większe, i takie, w którym...

03-07-2013 Wyświetleń:9109 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Minerały ferromagnetyczne

Wszystkie minerały ferromagnetyczne zawierają żelazo. Pierwiastek ten w stanie czystym występuje jedynie w meteorytach, jednakże w przyrodzie jest dużo związków...

03-07-2013 Wyświetleń:7808 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin

Ziemskie pole magnetyczne

Uproszczony model ziemskiego pola magnetycznego  Nasza planeta zachowuje się jak wielki magnes - wytwarza wokół siebie pole magnetyczne. Pole to oddziałuje...

03-07-2013 Wyświetleń:10815 Ziemski magnetyzm Joanna Roszkowska-Remin