A+ A A-

Około 5% ogółu tsunami jest wywołanych działalnością wulkaniczną lub jej bezpośrednimi skutkami, a ofiary wulkanicznych tsunami stanowią 16,9% ofiar tej działalności.

Fale tsunami powstają podczas gwałtownych erupcji eksplozywnych wulkanów podmorskich, podmorskich osuwisk, wskutek wstrząsów wywołanych aktywnością wulkaniczną oraz wskutek gwałtownego wtargnięcia do wody dużej masy produktów erupcji w różnych formach.

Wzbudzenie tsunami przez erupcję podmorską, połączoną z kolapsem kaldery. Źródło: http://board.palungjit.comWzbudzenie tsunami przez erupcję podmorską, połączoną z kolapsem kaldery.
Źródło: http://board.palungjit.com

W głębokiej wodzie fala tsunami osiąga prędkość ponad 1000 km/h, a w płytkiej 320 km/h i przemieszczając nad szelfem kontynentalnym napływa z olbrzymią siłą na ląd, po czym z jeszcze większą energią cofa się w kierunku źródła.

 Udział różnych czynników w wywoływaniu tsunami.
Źródło: http://rickrideshorses.hubpages.com

Przyczyny wulkanicznych tsunami

%

Trzęsienia ziemi towarzyszące erupcjom 22
Wtargnięcie spływu piroklastycznego do morza 20
Erupcje podmorskie 19
Kolaps lub subsydencja kaldery 9
Lawina gruzowa, osuwisko 7
Fala podstawowa stowarzyszona z falą szokową 7
Lawina gorących produktów erupcji 6
Fale powietrzne wywołane erupcją eksplozywną 4,5
Wtargnięcie laharu do morza 4,5
Wtargnięcie lawy do morza 1

 

Wzbudzenie tsunami przez spływ podmorski wywołany kolapsem zbocza wulkanu, połączonym z lekkim trzęsieniem ziemi. Źródło: http://super-sandrac.blogspot.comWzbudzenie tsunami przez spływ podmorski wywołany kolapsem zbocza wulkanu, połączonym z lekkim trzęsieniem ziemi. Źródło: http://super-sandrac.blogspot.com

 

Wzbudzenie tsunami przez wpadające do morza fragmenty budowli wulkanicznej, rozsadzonej podczas erupcji. Źródło: http://rickrideshorses.hubpages.comWzbudzenie tsunami przez wpadające do morza fragmenty budowli wulkanicznej, rozsadzonej podczas erupcji. Źródło: http://rickrideshorses.hubpages.com

Tsunami powoduje całkowitą dewastację wybrzeży, powalając i przemieszczając budowle i inne obiekty oraz zabijając ludzi. Największe, ponad 30-metrowej wysokości tsunami wytworzyła erupcja wulkanu Krakatau (Indonezja, 1883 r.); 3 fale zniszczyły wiele osiedli na sąsiednich wyspach, pochłaniając 32 tys. ofiar. Tsunami wywołane erupcją wulkanu Unzen (1792 r.) było przyczyną śmierci ponad 5 tys. osób.

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:4783 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2428 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:6630 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Osuwiska

Formy osuwiskowe

Każde osuwisko powstaje w sposób indywidualny, zależny od budowy geologicznej podłoża, ukształtowania powierzchni terenu i warunków wodnych – stąd wielka...

17-05-2013 Wyświetleń:4822 Osuwiska Jacek Rubinkiewicz

Jak unikać zagrożeń osuwiskowych?

Obszary, na których występują osuwiska, powinny być całkowicie wyłączone z zabudowy lub zabudowa powinna być zdecydowanie ograniczona. Zasięg występowania osuwisk...

17-05-2013 Wyświetleń:3653 Osuwiska Jacek Rubinkiewicz

wulkany

Osuwiska i lawiny

Osuwiska wulkaniczne są olbrzymią masą skał i gleby spadającą, zsuwającą się gwałtownie lub spływającą po stoku wulkanu pod wpływem siły ciężkości.

18-04-2013 Wyświetleń:2010 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz

Lahary

Lahary są potokami składającymi się z mieszaniny materiałów skalnych pochodzenia wulkanicznego ze sporą niekiedy domieszką osadów pochodzenia lądowego, gleby, roślinności oraz wody. Składnikami pochodzenia wulkanicznego są osady piroklastyczne (od popiołu...

17-04-2013 Wyświetleń:2046 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz

Potoki piroklastyczne

Potoki piroklastyczne (ang. pyroclastic mass flows) są gorącą masą gazów i tefry, szybko przemieszczającą się po ziemi lub blisko jej powierzchni.

17-04-2013 Wyświetleń:2013 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz