A+ A A-

Od lat rozwijane są badania umożliwiające prognozowanie terminów i skali przyszłych erupcji oraz ich następstw. Podstawą tych badań jest wszechstronny, ciągły monitoring czynnych obecnie wulkanów i obszarów aktywnych wulkanicznie. Monitoring prowadzą instytuty wulkanologii, obserwatoria wulkaniczne, różnego typu centra (np. poszukiwań wulkanicznych, teleobserwacji informacyjnej) i służby wulkanologiczne.

Współpracę tych jednostek koordynuje i wspiera Światowa Organizacja Obserwatoriów Wulkanicznych (World Organization of Volcano Observatories). Ze względu na konieczność dokonywania pomiarów w środowisku niebezpiecznym, a podczas erupcji niedostępnym dla człowieka, w monitoringu powszechnie korzysta się z satelitów naukowo-badawczych, nawigacyjnych i meteorologicznych (geostacjonarnych), rejestrujących m.in. anomalie termiczne, elektromagnetyczne, deformacje gruntu i zmiany kształtu wulkanu, skład, stężenie i rozprzestrzenienie gazów wulkanicznych oraz zasięg i wysokość chmury erupcyjnej.

Obraz komputerowy obszarów zagrożonych w wyniku przyszłej erupcji wulkanu Popocatepetl (Meksyk). Źródło: http://www.buffalo.eduObraz komputerowy obszarów zagrożonych w wyniku przyszłej erupcji wulkanu Popocatepetl (Meksyk). Źródło: http://www.buffalo.edu

W zakres monitoringu wchodzą również badania wykonywane przy użyciu statków i helikopterów na morzu i na lądzie, a w dogodnych warunkach, także bezpośrednio w terenie. W warunkach terenowych wykonuje się m.in. badania geofizyczne (sejsmiczne, grawimetryczne, akustyczne), geodezyjne, geochemiczne i hydrologiczne, a także pobiera się próbki gruntu, wody i gazów, które są analizowane w laboratoriach dysponujących najnowocześniejszą aparaturą badawczą. Interpretacją wyników badań zajmują się zespoły wulkanologów, współpracujące z naukowcami z różnych dziedzin i jednostek badawczych. Na podstawie danych uzyskanych z monitoringu oraz z prowadzonych w laboratoriach badań eksperymentalnych, wykonuje się symulacje komputerowe przebiegu erupcji oraz towarzyszących jej procesów i związanych z nimi zniszczeń.

Działania bezpośrednie

  • Przygotowanie planów ewakuacyjnych ludności, dostosowanie infrastruktury do przeprowadzenia ewakuacji, rozwój systemów ostrzegania
  • Budowa zapór i kanałów ograniczających niekontrolowane przemieszczanie się produktów erupcji
  • Długotrwałe planowanie urbanistyczne ukierunkowane na zapobieganie koncentracji ludności w dolinach i deltach, stosowanie odpowiednich technik inżynierskich w konstrukcji budynków, metra itp., budowa schronów
  • Powołanie i szkolenie specjalnych służb kierujących akcją ratunkową oraz edukacja ludności w zakresie samoobrony i ochrony mienia

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:4783 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2428 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:6630 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Osuwiska

Formy osuwiskowe

Każde osuwisko powstaje w sposób indywidualny, zależny od budowy geologicznej podłoża, ukształtowania powierzchni terenu i warunków wodnych – stąd wielka...

17-05-2013 Wyświetleń:4823 Osuwiska Jacek Rubinkiewicz

Jak unikać zagrożeń osuwiskowych?

Obszary, na których występują osuwiska, powinny być całkowicie wyłączone z zabudowy lub zabudowa powinna być zdecydowanie ograniczona. Zasięg występowania osuwisk...

17-05-2013 Wyświetleń:3653 Osuwiska Jacek Rubinkiewicz

wulkany

Gazy wulkaniczne

Podczas wznoszenia się magmy ku powierzchni ziemi oraz podczas erupcji gazy wydobywają się z kanału wulkanicznego, a także z powierzchniowej warstwy ziemi, do której przeniknęły systemem spękań otaczających kanał. Uwalniają...

18-04-2013 Wyświetleń:3765 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz

Zmiany klimatu

Wyrzucenie do stratosfery olbrzymich ilości dwutlenku siarki, które następuje podczas erupcji silnie eksplozywnych, może doprowadzić do globalnego ochłodzenia klimatu na kilka lat oraz do uszczuplenia warstwy ozonowej.

18-04-2013 Wyświetleń:1148 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz

Opady piroklastyczne

Opady piroklastyczne tworzą materiały piroklastyczne transportowane przez atmosferę (lub wodę) w suspensji lub balistycznie i osadzane grawitacyjnie na lądzie lub w wodzie.

17-04-2013 Wyświetleń:2393 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz