A+ A A-

Od lat rozwijane są badania umożliwiające prognozowanie terminów i skali przyszłych erupcji oraz ich następstw. Podstawą tych badań jest wszechstronny, ciągły monitoring czynnych obecnie wulkanów i obszarów aktywnych wulkanicznie. Monitoring prowadzą instytuty wulkanologii, obserwatoria wulkaniczne, różnego typu centra (np. poszukiwań wulkanicznych, teleobserwacji informacyjnej) i służby wulkanologiczne.

Współpracę tych jednostek koordynuje i wspiera Światowa Organizacja Obserwatoriów Wulkanicznych (World Organization of Volcano Observatories). Ze względu na konieczność dokonywania pomiarów w środowisku niebezpiecznym, a podczas erupcji niedostępnym dla człowieka, w monitoringu powszechnie korzysta się z satelitów naukowo-badawczych, nawigacyjnych i meteorologicznych (geostacjonarnych), rejestrujących m.in. anomalie termiczne, elektromagnetyczne, deformacje gruntu i zmiany kształtu wulkanu, skład, stężenie i rozprzestrzenienie gazów wulkanicznych oraz zasięg i wysokość chmury erupcyjnej.

Obraz komputerowy obszarów zagrożonych w wyniku przyszłej erupcji wulkanu Popocatepetl (Meksyk). Źródło: http://www.buffalo.eduObraz komputerowy obszarów zagrożonych w wyniku przyszłej erupcji wulkanu Popocatepetl (Meksyk). Źródło: http://www.buffalo.edu

W zakres monitoringu wchodzą również badania wykonywane przy użyciu statków i helikopterów na morzu i na lądzie, a w dogodnych warunkach, także bezpośrednio w terenie. W warunkach terenowych wykonuje się m.in. badania geofizyczne (sejsmiczne, grawimetryczne, akustyczne), geodezyjne, geochemiczne i hydrologiczne, a także pobiera się próbki gruntu, wody i gazów, które są analizowane w laboratoriach dysponujących najnowocześniejszą aparaturą badawczą. Interpretacją wyników badań zajmują się zespoły wulkanologów, współpracujące z naukowcami z różnych dziedzin i jednostek badawczych. Na podstawie danych uzyskanych z monitoringu oraz z prowadzonych w laboratoriach badań eksperymentalnych, wykonuje się symulacje komputerowe przebiegu erupcji oraz towarzyszących jej procesów i związanych z nimi zniszczeń.

Działania bezpośrednie

  • Przygotowanie planów ewakuacyjnych ludności, dostosowanie infrastruktury do przeprowadzenia ewakuacji, rozwój systemów ostrzegania
  • Budowa zapór i kanałów ograniczających niekontrolowane przemieszczanie się produktów erupcji
  • Długotrwałe planowanie urbanistyczne ukierunkowane na zapobieganie koncentracji ludności w dolinach i deltach, stosowanie odpowiednich technik inżynierskich w konstrukcji budynków, metra itp., budowa schronów
  • Powołanie i szkolenie specjalnych służb kierujących akcją ratunkową oraz edukacja ludności w zakresie samoobrony i ochrony mienia

dr Elżbieta Jackowicz
Państwowy Instytut Geologiczny

Trzęsienia ziemi

Gdzie ziemia trzęsie się najczęściej…

Geograficzne rozmieszczenie epicentrów trzęsień ziemi pozwala na wydzielenie obszarów o różnej aktywności sejsmicznej: sejsmicznych, asejsmicznych i pensejsmicznych.

17-08-2012 Wyświetleń:4376 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Anatomia trzęsienia ziemi

Powierzchnię Ziemi przywykliśmy traktować jak stabilną opokę, której możemy w pełnić zaufać - wznosić na niej wielkie budynki, mosty, drogi...

17-08-2012 Wyświetleń:2376 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Dlaczego ziemia się trzęsie?

Wszystko przez te płyty! Ziemia składa się z kilku warstw, które charakteryzują się różnymi właściwościami fizycznymi i chemicznymi. Zewnętrzna, sztywna warstwa...

17-08-2012 Wyświetleń:6458 Trzęsienia ziemi Grzegorz Wróbel

Osuwiska

Formy osuwiskowe

Każde osuwisko powstaje w sposób indywidualny, zależny od budowy geologicznej podłoża, ukształtowania powierzchni terenu i warunków wodnych – stąd wielka...

17-05-2013 Wyświetleń:4610 Osuwiska Jacek Rubinkiewicz

Jak unikać zagrożeń osuwiskowych?

Obszary, na których występują osuwiska, powinny być całkowicie wyłączone z zabudowy lub zabudowa powinna być zdecydowanie ograniczona. Zasięg występowania osuwisk...

17-05-2013 Wyświetleń:3451 Osuwiska Jacek Rubinkiewicz

wulkany

Gazy wulkaniczne

Podczas wznoszenia się magmy ku powierzchni ziemi oraz podczas erupcji gazy wydobywają się z kanału wulkanicznego, a także z powierzchniowej warstwy ziemi, do której przeniknęły systemem spękań otaczających kanał. Uwalniają...

18-04-2013 Wyświetleń:3483 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz

Trzęsienia ziemi

Trzęsienia ziemi związane z erupcjami wulkanów są znacznie słabsze od trzęsień tektonicznych; najsłabsze określane są jako wstrząsy sejsmiczne.

18-04-2013 Wyświetleń:1446 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz

Tsunami

Około 5% ogółu tsunami jest wywołanych działalnością wulkaniczną lub jej bezpośrednimi skutkami, a ofiary wulkanicznych tsunami stanowią 16,9% ofiar tej działalności.

18-04-2013 Wyświetleń:2150 Zagrożenia wulkaniczne Elżbieta Jackowicz